Jesteś tutaj:Kultura "Fira" jako uniwersalna opowieść o młodości
sobota, 17 stycznia 2015 10:00

"Fira" jako uniwersalna opowieść o młodości

 
"Fira" jako uniwersalna opowieść o młodości "Fira" jako uniwersalna opowieść o młodości fot. Magdalena Wardęcka

W Bibliotece Publicznej przy ulicy Staszica miało miejsce spotkanie ze współautorem wyjątkowej książki „Fira. Poznańscy Żydzi. Opowieść o życiu”.

Od 15 stycznia w Gnieźnie odbywają się Dni Judaizmu, na które składała się międzynarodowa konferencja w Instytucie Kultury Europejskiej. Promocja książki Andrzeja Niziołka i Kseni Kosakowskiej była do nich swego rodzaju prologiem. Jeden z autorów – Andrzej Niziołek opowiedział zgromadzonym o książce, a przede wszystkim o jej głównej postaci, którą jest Fira Mełamedzon-Salańska urodzona w 1915 roku. To jej wspomnienia i przede wszystkim niespotykany zbiór setek fotografii stanowi główny trzon książki. „Fira” to bowiem nie kolejna historia o Holocauście i zagładzie, ale jak głosi podtytuł opowieść o życiu. Spotkanie autorskie zostało poprowadzone przez Wiktora Kolińskiego i Kamilę Kasprzak.

Fira urodziła się w Charkowie, więc była Żydówką pochodzenia Rosyjskiego. W 1920 roku jej ojciec podjął decyzję o opuszczeniu Rosji, jak się okazuje ratując tym samym swej rodzinie życie. Osiedlili się w Polsce, w Poznaniu, który dla Firy stał się prawdziwym domem, choć mieszkała w nim tylko 12 lat. Fira była przede wszystkim bardzo otwartą i pozytywnie nastawioną do życia osobą. Jak mówi autor książki: - Jej historia jest to uniwersalna opowieść o młodości.  

„Fira” jest niewątpliwie jedyną taką publikacją, która skupia się na pokazaniu losów społeczności żydowskiej, ale nie przez pryzmat jej tragicznych losów, lecz codzienności i współistnienia wraz z Polakami. Ta książka na przykładzie postaci Firy pokazuje, że wspólna egzystencja należała do całkowicie normalnych.

Poznań ma tu bardzo ważne, historyczne znaczenie zwłaszcza po latach i dzięki tak wielu zachowanym fotografiom. Dla samej Firy było to miejsce w którym dorastała, przeżyła najlepsze lata swej młodości, bawiła się i zakochiwała. Opuściła Polskę na krótko przed wybuchem II wojny światowej. Jej ojciec po raz kolejny przeczuwał zagrożenie i wraz z cała rodziną wyjechali do Tel Awiwu. Nigdy już nie wróciła do Polski, ale do końca czuła się jej obywatelką. W Poznaniu zostawiła wszystkich przyjaciół, którzy w większości zastali zamordowani podczas wojny. Fira Mełamedzon zmarła w ubiegłym roku. - Udało mi się porozmawiać z Firą już w ostatnich latach jej życia. W zasadzie w ostatnim momencie, bo Fira zaczynała zapominać. Sama opowiada o antysemityzmie i wojnie raczej niewiele. Dla nie rodzące się w 30-tych latach nastroje antyżydowskie nie były najważniejsze, a samo życie. Sprawy polityczne były na którymś tam planie, dla niej ważni byli ludzie, a Polska zawsze była dla niej ojczyzną - mówi autor.

Ta książka upamiętnia osoby, które żyły w społeczności Poznania, a których obecnie już nie ma. Świadectwo, które dała Fira jest o tyle ważne, że pozwala na przypomnieć ich twarze i osobowości przede wszystkim dzięki zdjęciom.

W książce znajduje się też wzmianka o Gnieźnie, w którym przed wojną mieszkało sporo Żydów, a przy ulicy Mieszka I istniała synagoga.

„Fira. Poznańscy Żydzi. Opowieść o życiu” jest osobliwą historią, która do tego jest pęknie wydana. Zwłaszcza sposób przedstawienia fotografii w jakiś sposób oddaje ducha tamtych czasów. - Ta publikacja nie dlatego jest wyjątkowa, że ma piękne zdjęcia, że opowiada o bliskim nam Poznaniu. Tylko dlatego, że ona wyłamuje się z pewnego kanonu narracji o Żydach. Nie ma lepszego sposobu upamiętnienia konkretnego człowieka, czy miasta poprzez fotografie. Dzisiejsze spotkanie idealnie wpisuje się w tegoroczne Dni Judaizmu - mówi ks. prof. Waldemar Szczerbiński, kierownik Zakładu Kultury Judaizmu Europejskiego IKE UAM.
 

Skomentuj

W związku z dbałością o poziom komentarzy, prowadzona jest ich moderacja. Wpisy wulgarne, obsceniczne czy obrażające innych komentatorów i naruszające podstawowe zasady netykiety (np. pisane CAPS LOCKIEM), nie będą publikowane. Zapraszamy do kulturalnej dyskusji.

Ostatnio dodane