poniedziałek, 11 września 2017 17:57

Wojna oczami okupanta i z perspektywy okupowanych

 
Wojna oczami okupanta i z perspektywy okupowanych fot. Rafał Wichniewicz

Unikalne w fotograficznej historii Gniezna, a przy tym ukazujące różne spojrzenie na czas wojny w Grodzie Lecha - tak można w skrócie opisać zdjęcia, które można obejrzeć w Centrum Kultury "Scena To Dziwna".

Deportacje, wywózki do Rzeszy lub do obozów, aresztowania, egzekucje, poniżanie godności, ograniczenia, zakazy itp. - taki był obraz życia codziennego Polaków w okresie okupacji niemieckiej. Triumf, marsze zwycięstwa, wiece, defilady, duma z wyższości nad innymi - tak to na co dzień odbierali niemal wszyscy niemieccy mieszkańcy Gniezna i okolic w trakcie wojny. W murach eSTeDe zaprezentowana została wystawa, która w pewnym sensie otwiera kolejne strony, wciąż nie do końca opisanej historii II wojny światowej w naszym regionie. 

11 września 1939 roku w godzinach okołopołudniowych, do Gniezna wkroczyły pierwsze oddziały Wehrmachtu. Tym samym rozpoczynało się 5,5 roku gehenny mieszkańców Grodu Lecha, którym całe dotychczasowe życie zostało przewrócone do góry nogami. Działalność okupanta niemieckiego, który od samego początku swoją obecność zaznaczał zgłoskami ociekającymi polską krwią, była przez wiele lat spychana, jako "historia opowiedziana". Po latach na jaw zaczęły wychodzić zdjęcia, które wydobywane są z archiwów wojskowych i prywatnych albumów byłych żołnierzy III Rzeszy, a które ukazują nieznane do tej pory ujęcia Gniezna: - Pomysł na tę wystawę zrodził się w momencie, kiedy udało mi się znaleźć na portalu aukcyjnym zdjęcia z okresu okupacji, a wykonane przez Niemców. Stały się one takim impulsem do tego, by stworzyć taką wystawę. Z jednej strony mamy obraz Gniezna okupacyjnego, w którym to miasto zostało spacyfikowane, a mieszkańcy stali się obcy we własnych domach. Z drugiej strony jest ta polska przekora, że pomimo wielu zakazów, między innymi zakazowi posiadania aparatu fotograficznego, całe szczęście nie wszyscy to zrobili i dzięki temu powstało wiele zdjęć z tamtego okresu, które ilustrują życie codzienne na terenie naszego miasta - przyznał Rafał Jurke, pomysłodawca wystawy i właściciel kilku nieznanych do tej pory zdjęć, przedstawiających nazistowskie wiece na Rynku czy defilady ulicą Chrobrego.

Na wystawie znalazły się także wspomniane fotografie życia codziennego Polaków, wykonane niekiedy z ukrycia. Pochodzą one także z archiwów prywatnych Mirosławy i Bogdana Lewandowskiego, Edmunda Zdanowskiego oraz Wojciecha Śmieleckiego. Nie są to jednak obrazy życia codziennego, a więc pracy przymusowej, prac w gospodarstwach rolnych czy fabrykach działających dla wojska. To raczej prozaiczne sceny "ucieczki" od okupacyjnej codzienności. Jest jednak i jedna odważna, wykonana na ławce w parku, która była "Tylko dla Niemców": - Mieszkańcy Kraju Warty przeznaczeni byli do działania jako ludność niewolnicza, pracująca dla Niemców. To nie jest tak do końca, że chcemy ukazać współczesnym Niemcom, że ich dziadkowie robili takie, czy inne rzeczy. Tu chodzi o prawdę historyczną, by pokazać, że agresorem była w 1939 roku Rzesza Niemiecka, a nie jakieś państwo nazistowskie - dodał Rafał Jurke.

- Wydawać by się mogło, że wojna jest skończona, że historia jest napisana, jest już w podręcznikach i nie trzeba się jej uczyć na nowo. Natomiast mamy ostatnio próby relatywizacji historii. Słyszy się o "polskich obozach śmierci", próbuje się mówić o współudziale Polaków w zbrodniach. Myślę, że warto pokazać to, za pośrednictwem tej wystawy, jaka faktycznie była historia - przyznał poseł Krzysztof Ostrowski, który objął wydarzenie patronatem. 

Wystawę można oglądać w najbliższych dniach w sali wystawowej CK eSTeDe.

2 komentarzy

  • Link do komentarza Hans wtorek, 12 września 2017 09:12 napisane przez Hans

    a cóż to za rudowłosa pani na głównym zdjęciu? ;)

  • Link do komentarza Stefan poniedziałek, 11 września 2017 21:38 napisane przez Stefan

    Gratulacje dla organizatorów!!!

Skomentuj

W związku z dbałością o poziom komentarzy, prowadzona jest ich moderacja. Wpisy wulgarne, obsceniczne czy obrażające innych komentatorów i naruszające podstawowe zasady netykiety (np. pisane CAPS LOCKIEM), nie będą publikowane. Zapraszamy do kulturalnej dyskusji.

Ostatnio dodane